Thẩm định giá trị doanh nghiệp là gì?
Hoạt động thẩm định giá doanh nghiệp là gì? Thẩm định giá trị doanh nghiệp (Business Valuation) là quá trình xác định giá trị tài sản, giá trị thị trường và khả năng sinh lời của một doanh nghiệp. Điều này giúp các chủ doanh nghiệp và nhà đầu tư hiểu rõ giá trị thực sự của doanh nghiệp.
Hoạt động thẩm định giá trị doanh nghiệp thường được tiến hành bằng việc xem xét các yếu tố như tài sản vô hình, doanh thu, lợi nhuận, tình hình tài chính và hoạt động kinh doanh. Điều này hữu ích trong việc đánh giá cổ phần, mua bán chuyển nhượng, hợp nhất doanh nghiệp và quản lý chiến lược kinh doanh.
Vì sao cần thẩm định giá doanh nghiệp?
Thẩm định giá doanh nghiệp là điều rất cần thiết vì nó có vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh và mang lại nhiều lợi ích như:
Giúp các bên liên quan xác định giá trị giao dịch phù hợp: việc thẩm định giá trị doanh nghiệp giúp các bên liên quan xác định đúng giá trị giao dịch, tránh tình trạng mua bán, sáp nhập, thanh lý doanh nghiệp, liên doanh liên kết,… với giá quá cao hoặc quá thấp.
Giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư hợp lý: việc thẩm định giá trị dự án đầu tư và doanh nghiệp giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn về giá trị của dự án và doanh nghiệp, từ đó đưa ra quyết định đầu tư tối ưu nhất.
Giúp ngân hàng đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp: việc thẩm định doanh nghiệp giúp ngân hàng thẩm định giá xử lý nợ của doanh nghiệp, từ đó đưa ra quyết định cho vay hợp lý.
Giúp doanh nghiệp xác định giá trị của mình cho mục đích thuế hoặc giải quyết tranh chấp: hoạt động thẩm định giá giúp doanh nghiệp xác định đúng giá trị để xử lý thuế hoặc giải quyết tranh chấp hiệu quả.
Nhìn chung, thẩm định giá trị doanh nghiệp là một hoạt động quan trọng hàng đầu đối với mọi doanh nghiệp.
Mục đích của thẩm định giá trị doanh nghiệp
- Cổ phần hóa,
- Mua bán, sáp nhập doanh nghiệp (M&A).
- Liên doanh, thành lập hoặc giải thể doanh nghiệp.
- Thế chấp, bảo đảm vay vốn ngân hàng.
- Phát hành thêm cổ phiếu, chào bán.
- Thẩm định giá trị vô hình thương hiệu
Cơ sở giá trị của thẩm định giá trị doanh nghiệp là gì?
Nền tảng về mặt giá trị của hoạt động thẩm định doanh nghiệp chính là giá trị thị trường của doanh nghiệp đó. Nó được xác định bởi các yếu tố sau:
Tình hình tài chính của doanh nghiệp: đây là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến giá trị của doanh nghiệp. Một doanh nghiệp có năng lực tài chính mạnh mẽ sẽ có giá trị cao hơn một doanh nghiệp có tình hình tài chính yếu kém.
Tình hình kinh doanh của doanh nghiệp: một doanh nghiệp có kết quả kinh doanh hiệu quả sẽ có giá trị cao hơn một doanh nghiệp có kết quả kinh doanh không hiệu quả.
Tiềm năng phát triển của doanh nghiệp: một doanh nghiệp có tiềm năng tăng trưởng mạnh sẽ có giá trị cao hơn một doanh nghiệp không có/có ít tiềm năng tăng trưởng.
Phương pháp thẩm định giá trị doanh nghiệp
Thẩm định giá trị doanh nghiệp được thực hiện dựa trên các phương pháp sau:
Phương pháp tỷ số bình quân: đánh giá dựa trên các tỷ số tài chính và kế toán của doanh nghiệp so với lĩnh vực hoạt động hoặc các đối thủ cạnh tranh.
Phương pháp giá giao dịch: xem xét giá trị của các giao dịch tương tự hoặc giao dịch cổ phần công khai để xác định giá trị của doanh nghiệp.
Phương pháp tài sản: đánh giá giá trị tài sản và nợ của doanh nghiệp để tính toán giá trị ròng (giá trị tài sản thực).
Phương pháp chiết khấu dòng tiền tự do của doanh nghiệp: sử dụng lợi nhuận ròng dự kiến và chiết khấu chúng về giá trị thực để xác định đúng giá trị.
Phương pháp chiết khấu dòng cổ tức: tính giá trị bằng cách chiết khấu dòng cổ tức tới giá trị hiện tại.
Phương pháp chiết khấu dòng tiền tự do vốn chủ sở hữu: xem xét lợi nhuận ròng và cách sử dụng vốn chủ sở hữu để tìm ra đúng giá trị.
Mỗi cách thức thẩm định giá trị doanh nghiệp đều có những ưu – nhược điểm khác nhau. Việc lựa chọn phương pháp thẩm định giá trị doanh nghiệp phù hợp phụ thuộc vào mục đích thẩm định giá, tính chất của doanh nghiệp và các yếu tố khác.
Hồ sơ pháp lý thẩm định giá trị doanh nghiệp
Doanh nghiệp có nhu cầu thẩm định giá trị của mình cần chuẩn bị 1 trong những hồ sơ trong danh sách sau:
Báo cáo kiểm toán hoặc BCTC từ 3 – 5 năm gần nhất.
Hồ sơ pháp lý tổ chức.
Hồ sơ pháp lý tài sản thẩm định giá.
Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, đăng ký kinh doanh.
Danh mục tài sản cố định của doanh nghiệp.
Báo cáo hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp từ 3 – 5 năm gần nhất.
Sơ đồ tổ chức doanh nghiệp, quy chế tổ chức hoạt động.
Biên bản góp vốn, liên kết, góp vốn thành lập công ty.
Quyết định thành lập đơn vị trực thuộc.
Quy định về thẩm định giá trị doanh nghiệp
Việc hiểu rõ các quy định, nghị định, thông tư, luật, tiêu chuẩn thẩm định giá doanh nghiệp là rất quan trọng đối với các cá nhân, tổ chức tham gia thẩm định.
Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam số 12: quy định thẩm định giá trị doanh nghiệp được thực hiện dựa trên các nguyên tắc khách quan, khoa học, minh bạch.
Luật Thẩm định giá: quy định về thẩm định giá, tổ chức và hoạt động của các tổ chức thẩm định giá, quyền và nghĩa vụ của các tổ chức thẩm định giá, thẩm định viên về giá và hoạt động thẩm định giá.
Thông tư 28/2021/TT-BTC: ban hành vào 07/04/2021 của BTC về các tiêu chuẩn thẩm định giá trị doanh nghiệp trong nước.
Quy trình thẩm định giá doanh nghiệp
Quy trình thẩm định giá doanh nghiệp được thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Xác định mục đích thẩm định
Đơn vị thẩm định cần xác định quy mô tài sản doanh nghiệp cần thẩm định và mục đích thẩm định:
Tài sản cần thẩm định của doanh nghiệp: bất động sản, phương tiện vận chuyển (xe, tàu,…), công trình xây dựng, dây chuyền sản xuất, máy móc, thiết bị, tài sản nhập khẩu, số liệu tài chính, kế hoạch đầu tư, các tài liệu liên quan khác,…
Quy mô doanh nghiệp: doanh nghiệp nhỏ và trung bình (SMEs), doanh nghiệp lớn có quy mô quốc tế hoặc công ty niêm yết.
Mục đích thẩm định: xác định giá trị doanh nghiệp, mua bán, sáp nhập, thành lập/thanh lý/giải thể doanh nghiệp, cổ phần hóa, niêm yết chứng khoán, liên doanh liên kết, huy động vốn đầu tư từ bên ngoài, thuế hoặc giải quyết tranh chấp,…
Bước 2: Lập kế hoạch thẩm định
Sau khi xác định mục đích thẩm định giá, cần lập kế hoạch thẩm định như sau:
Mục đích thẩm định.
Quy mô thẩm định.
Phương pháp thẩm định.
Thời gian thẩm định.
Ngân sách thẩm định.
Các cách thức thu thập thông tin.
Các cách thức phân tích thông tin.
Các phương pháp tính toán và ước lượng giá trị doanh nghiệp.
Bước 3: Thu thập thông tin
Thông tin thu thập được sử dụng để phân tích và ước lượng giá trị doanh nghiệp bao gồm:
Thông tin về doanh nghiệp: giấy tờ pháp lý, tình hình tài chính, tình hình hoạt động kinh doanh, thị trường kinh doanh.
Thông tin về các doanh nghiệp tương tự: giá giao dịch, giá trị được thẩm định bởi các tổ chức thẩm định giá khác.
Bước 4: Phân tích thông tin
Các thông tin thu thập được được phân tích để tìm ra các yếu tố tác động đến giá trị doanh nghiệp:
Tình hình tài chính của doanh nghiệp.
Tình hình kinh doanh của doanh nghiệp.
Thị trường kinh doanh.
Các yếu tố khác.
Bước 5: Xác định giá trị doanh nghiệp
Giá trị doanh nghiệp được ước lượng dựa trên các cách thức thẩm định phù hợp với mục đích thẩm định:
Phương pháp tỷ số bình quân.
Phương pháp giá giao dịch.
Phương pháp tài sản.
Phương pháp chiết khấu dòng tiền tự do của doanh nghiệp.
Phương pháp chiết khấu dòng cổ tức.
Phương pháp chiết khấu dòng tiền tự do vốn chủ sở hữu.
Bước 6: Lập báo cáo thẩm định giá doanh nghiệp
Đây là văn bản ghi lại kết quả của quá trình thẩm định, nó phải cung cấp các thông tin như:
Thông tin về doanh nghiệp và mục đích thẩm định.
Phương pháp thẩm định.
Kết quả định giá.
Các khuyến nghị.
Bước 7: Bàn giao kết quả thẩm định giá
Báo cáo thẩm định giá được bàn giao cho khách hàng sau khi được thẩm định viên/đơn vị thẩm định giá trị doanh nghiệp ký và đóng dấu.
Chi phí thẩm định giá trị doanh nghiệp là bao nhiêu?
Chi phí thẩm định giá trị doanh nghiệp và thời gian tiến hành phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:
Mục đích thẩm định.
Quy mô thẩm định.
Phương pháp thẩm định.
Tình hình tài chính của doanh nghiệp.
Tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Thị trường kinh doanh.
Lưu ý
Chi phí và thời gian thẩm định giá trị doanh nghiệp chỉ mang tính chất tham khảo và có thể thay đổi tùy theo từng hồ sơ thẩm định.
Khi lựa chọn công ty thẩm định, cần lưu ý chọn:
Công ty thẩm định có đủ điều kiện tiến hành thẩm định giá theo quy định của pháp luật.
Tổ chức thẩm định có kinh nghiệm và chuyên môn trong lĩnh vực thẩm định doanh nghiệp.
Cơ quan thẩm định có danh tiếng, có website chất lượng, cung cấp thông tin và kiến thức chuẩn về thẩm định.
Công ty thẩm định có đội ngũ chuyên viên thẩm định trình độ cao và kinh nghiệm lâu năm.
Công ty thẩm định có phương pháp, cách thức thẩm định phù hợp với mục đích thẩm định.
Thẩm định giá trị doanh nghiệp là một phần quan trọng trong chiến lược kinh doanh. Theo số liệu thực tế từ thị trường, 90% doanh nghiệp không biết giá trị thực sự của họ. Điều này có thể khiến doanh nghiệp đưa ra quyết định đầu tư và hoạt động không hiệu quả. Thẩm định giá trị doanh nghiệp giúp xác định giá trị tài sản, cơ hội phát triển, định giá cổ phần, hỗ trợ doanh nghiệp đưa ra các chiến lược kinh doanh tối ưu và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.
Thẩm định giá VNVIC là một trong những tổ chức thẩm định giá uy tín hàng đầu trong nước, cung cấp dịch vụ thẩm định giá trị doanh nghiệp chuyên nghiệp, chính xác và minh bạch.
